Ognisko inwazyjnej choroby meningokokowej w Kent, w Anglii

• W związku z trwającym od początku marca ogniskiem inwazyjnej choroby meningokokowej (IChM) w Canterbury w hrabstwie Kent, Brytyjska Agencja Bezpieczeństwa Zdrowotnego (UK Health Security Agency, UKHSA) regularnie publikuje i aktualizuje dane na jego temat, które dostępne są na stronie: https://www.gov.uk/government/publications/invasive-meningococcal-disease-statistical-releases/notified-cases-of-invasive-meningococcal-disease

• Na dzień 30 marca 2026 r. UKHSA potwierdza 21 przypadków IChM: 20 przypadków (w tym 2 zgony) w Wielkiej Brytanii i 1 przypadek powiązany we Francji (dotyczący osoby studiującej na Uniwersytecie w Kent przed powrotem do kraju).

• Ognisko dotyczy głównie młodych osób i studentów (mediana wieku 19 lat), powiązanych epidemiologicznie z przebywaniem w jednym z klubów w Canterbury, a także w kampusie w Kent.

• Wśród 21 potwierdzonych laboratoryjnie przypadków za 17 odpowiadają szczepy Neisseria meningitidis grupy B, scharakteryzowane jako podtyp* P1.12-1,16-183, należące do typu sekwencyjnego (sequence type) ST-485, kompleksu klonalnego (clonal complex) cc – 41/44.

• Za pozostałe cztery przypadki również odpowiadają meningokoki grupy B, które są badane i nie mają jeszcze pełnego określenia podtypu.

• Opisany powyżej wariant meningokoków występuje w Anglii od 2020 r., ale szczep odpowiedzialny za tegoroczne ognisko, z uwagi na wykryte różnice genetyczne, wydaje się genetycznie odrębny od najbliżej spokrewnionych szczepów, co wymaga dalszych badań.

•  Szczepy odpowiedzialne za ognisko IChM są wrażliwe na standardowo stosowane antybiotyki.

• Wstępne analizy wskazują, że szczep odpowiedzialny za ognisko IChM jest w spektrum działania obu szczepionek przeciw meningokokom serogrupy B dopuszczonych do obrotu w Wielkiej Brytanii, podobnie jak w Polsce.

• Obecne ognisko IChM w Kent charakteryzuje się dużą dynamiką i poważnym przebiegiem, a na jego rozwój najprawdopodobniej wpływają właściwości samego szczepu bakterii, odporność populacji oraz czynniki społeczne i środowiskowe. Ognisko na razie jest ograniczone lokalnie z możliwością pojawienia się części zakażeń nabytych poza Kent, ale w odniesieniu do zapadalności, sytuacja krajowa jest określana jako normalna. UKHSA wprowadziła celowany program szczepień szczepionką MenB dla tysięcy studentów, a także szeroko zakrojoną profilaktykę antybiotykową dla osób z kontaktu.

Według danych KOROUN, w Polsce w ostatnich latach: 2019-2025, odnotowano łącznie 9 przypadków IChM wywołanych przez szczepy o tym samym profilu, co w ognisku IChM w Wielkiej Brytanii. Odpowiednio w latach 2023, 2024 i 2025 – były to kolejno dwa, trzy i cztery przypadki, spośród których dwa (w 2023 i 2024) zakończyły się zgonem. Przypadki te nie były ze sobą powiązane. Żaden z dotychczas przebadanych przez nasz ośrodek izolatów z roku 2026 (z okresu styczeń–luty) nie reprezentował typu ST-485.

• Przypominamy, że w Polsce od wielu lat za większość przypadków IChM odpowiadają meningokoki grupy B, wobec których dostępne są szczepionki, zalecane szczególnie małym dzieciom. 

*definiowany przez regiony zmienne białek błony zewnętrznej (outer membrane protein variable-region, VR) PorA (P1)